Doğubayazıt Buz Mağarası

Doğubayazıt'ta yaz günü buz görebileceğiniz bir mağara var. Küçük Ağrı Dağı'nın güney tarafındaki Buz Mağarası, Hallaç Köyü'nün yaklaşık 3 kilometre kuzeydoğusunda bulunuyor.

Yörede buraya Buzluk diyenlerde var.

Mağarayı ilginç yapan şey sadece içinde buz bulunması değil. Dışarıda hava sıcak olduğunda mağaranın içine girdiğinizde sıcaklık bir anda değişiyor. Kayaların üzerinde donmuş su, buz tabakaları ve bazı bölümlerde sarkıt şeklini alan buzlar görülebiliyor.

Üstelik bu görüntü sadece kış aylarına ait değil.

Buz Mağarası yazın soğuk kalırken kışın dışarıya göre daha ılık bir havaya sahip olabiliyor. Mağaranın girişinde sıcak ve soğuk hava hareketini hissetmek mümkün.

Bu buzlar nereden geliyor?

Buz Mağarası volkanik bir arazinin içinde.

Küçük Ağrı Dağı çevresindeki eski lav hareketleri burada farklı oluşumlar bırakmış. Mağaranın Meteor Çukuru ile aynı lav sistemi üzerinde bulunduğu belirtiliyor.

İçeri girdiğinizde bazalt kayaları görmek mümkün. Yukarıdaki kaya bölümlerinden süzülen sular mağaranın soğuk bölümlerine ulaştığında donuyor. Zaman içerisinde kayaların üzerinde buz tabakaları oluşuyor.

Bazı yerlerde buz aşağıya doğru uzayarak sarkıt görüntüsü veriyor. Zemine ulaşan veya aşağıdan büyüyen buzlarda farklı şekiller oluşturabiliyor.

Güneş ışığı mağaranın ağzından içeri girdiğinde ise buzların görünümü değişiyor. Özellikle ışığın doğrudan ulaştığı bölümlerde buz daha parlak görünüyor.

Burada işi şiirselleştirmeye çok gerek yok aslında. Yaz mevsiminde Doğubayazıt'ın sıcak bir bölgesinden gelip kayaların arasında buz görmek zaten yeterince değişik.

Mağaranın içinde hava dolaşıyor

Buzların oluşumunda mağaranın içerisindeki hava hareketinin etkili olduğu düşünülüyor.

Bölgenin yer altı suyu bakımından zengin olmasıda burada önemli. Eski kaynaklarda Doğubayazıt Ovasındaki yer altı suyu seviyesinin yüksek olduğundan ve mağaraya doğru uzanan lav yapısının hava dolaşımında etkili olabileceğinden söz ediliyor.

Soğuk hava mağaranın dip bölümlerine ulaşıyor. Kayalardan süzülen su ise bu ortamda donarak buz haline geliyor.

Ama mağaranın içerisindeki hava hareketinin nasıl oluştuğuyla ilgili eski kaynaklarda yapılan açıklamaların bir bölümü kesin sonuçtan çok değerlendirme niteliğinde. Bu nedenle mağaranın çalışma sistemini tamamen çözülmüş bir yapı gibi anlatmak doğru olmaz.

Görünen tarafı daha basit.

Su var, mağaranın içerisinde güçlü bir sıcaklık farkı var ve buz oluşuyor.

Yaklaşık 100 metre uzunluğunda

Buz Mağarası küçük bir kaya kovuğundan ibaret değil.

Eski kaynaklarda mağaranın bulunduğu çukurun yaklaşık 100 metre uzunluğunda, 50 metre genişliğinde ve 8 metre derinliğinde olduğu belirtiliyor. Yapısı uzun bir elipsi andırıyor.

Mağaranın giriş bölümü ise ana çukurdan biraz daha yukarıda.

Buraya gittiğinizde düzenlenmiş, her tarafında yürüyüş platformları bulunan klasik bir turistik mağara beklememek lazım. Doğal yapısını büyük ölçüde koruyan volkanik bir alandan söz ediyoruz.

Kayalık ve buzlu bölümlerde zeminde dikkatli yürümek gerekiyor. Özellikle buzun bulunduğu yerde kayma ihtimalini küçümsemeyin.

Yazın gitmek daha ilginç olabilir

Kışın Ağrı'nın herhangi bir yerinde buz görmek şaşırtıcı değil.

Ocak ayında zaten şehir merkezinde bile günlerce buzla uğraşabiliyoruz.

Buz Mağarasının farkı yazın ortaya çıkıyor. Dışarıda sıcak havadan gelirken mağaranın içerisinde buzla karşılaşmak burayı daha ilginç yapıyor.

Eski anlatımlarda mağaranın kışın dışarıya göre daha sıcak, yazın ise soğuk olduğu özellikle belirtilmiş.

Mağaranın çevresinde yaşayanların burayı uzun yıllardır bilmesi ve Buzluk olarak adlandırmasıda bundan.

Meteor Çukuruna kadar geldiyseniz beraber düşünülebilir

Buz Mağarası Küçük Ağrı Dağı çevresinde tek başına kalan bir oluşum değil. Yakın çevrede Meteor Çukuru olarak bilinen başka bir doğal oluşumda bulunuyor.

Bu yüzden Doğubayazıt'tan bu tarafa doğru bir gezi planlıyorsanız iki yeri aynı rota içerisinde düşünmek daha mantıklı olabilir.

Yalnız burası şehir merkezindeki bir tarihi yapıya gider gibi gidilecek bir yer değil. Hallaç Köyü çevresindeki doğal araziye çıkıyorsunuz. Yol ve arazi şartlarını gitmeden önce öğrenmekte fayda var.

Birde mağaranın buzlarını kırıp hatıra olarak götürmek gibi bir düşünceye hiç gerek yok.

Buz zaten buranın kendisi.

Sık Sorulan Sorular

Buz Mağarası nerede?

Buz Mağarası Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde, Küçük Ağrı Dağı'nın güney eteğinde bulunuyor. Hallaç Köyü'nün yaklaşık 3 kilometre kuzeydoğusunda yer alıyor.

Buz Mağarasında yazın gerçekten buz var mı?

Mağaranın en bilinen özelliği yaz döneminde de içerisinin soğuk olması ve buz oluşumlarının görülebilmesi. Kayalardan süzülen su soğuk ortamda donarak buz tabakaları oluşturuyor.

Buz Mağarasına neden Buzluk deniliyor?

Çevrede yaşayanların mağarayı uzun yıllardır buzuyla tanıması nedeniyle yörede Buzluk adıyla da anılıyor.

Buz Mağarası ne kadar büyük?

Eski kaynaklarda mağaranın bulunduğu çukur yaklaşık 100 metre uzunluğunda, 50 metre genişliğinde ve 8 metre derinliğinde tarif ediliyor.

Buz Mağarası ile Meteor Çukuru yakın mı?

İki doğal oluşum Küçük Ağrı Dağı çevresinde bulunuyor. Kaynaklarda Buz Mağarasının Meteor Çukuru ile aynı lav sistemi üzerinde olduğu belirtiliyor.

Özet

Doğubayazıt Buz Mağarasını farklı yapan şey büyük bir mağara olmasından çok, dışarıdaki havayla içeride karşılaşacağınız fark.

Özellikle yazın gidildiğinde bunu daha iyi anlıyorsunuz. Dışarıda sıcak bir Doğubayazıt günü varken birkaç dakika sonra kayaların üzerindeki buzları görebiliyorsunuz.

Küçük Ağrı Dağı'nın eski lavlarının arasında kalan bu mağara yörede boşuna Buzluk adını almamış.

Doğubayazıt'ın doğal yerlerini gezecekseniz Buz Mağarasınıda listenize ekleyebilirsiniz.

#BuzMağarası #Doğubayazıt #Ağrı